Гаалийн газрын нэр бүхий албан тушаалтнууд болон гаалийн бүрдүүлэлт хийдэг этгээдүүд нь Эрүүгийн хуулийн 22.1, 22.4-т заасан эрх мэдэл, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж, бусдаас их хэмжээний хахууль авсан гэмт хэргийг бүлэглэн үйлдсэн байж болзошгүй үйлдэлд Авлигатай тэмцэх газрын мөрдөгч нар Дорноговь аймгийн Сайншанд сум, Гаалийн ерөнхий газрын харьяа Замын-Үүд дэх Гаалийн газарт мөрдөн шалгах ажиллагааг хоёр дахь өдрөө үргэлжлүүлэн явуулж байна.  

Байгаль, цаг уур, улирлын онцлог, шинж чанартай холбоотой хаврын улиралд шар усны үер, ой хээрийн гал түймэр, хүчтэй салхи шуурганд өртөж, иргэд, аж ахуй нэгж байгууллага амь, нас эд хөрөнгөөр хохирох эрсдэлтэй өндөр байдаг.Цаг уурын байгууллагаас гаргасан мэдээллээр агаарын температурын огцом өөрчлөлт үргэлжлэн ажиглагдах, салхи шуурганы давтагдал ихтэй байх магадлал өндөр байгаа тул ой, хээрийн гал түймэр зэрэг болзошгүй гамшгийн эрсдэлээс урьдчилан сэргийлэхийг Улсын онцгой комисс сэрэмжлүүлж байна.

“Цахимаар нэн тэргүүнд” үндэсний санаачилгын хүрээнд зохион байгуулагдаж буй тус арга хэмжээнд төрийн албан хаагчид, орон нутгийн удирдлагууд, ахмад настан, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэд, сурагчид, цэргийн алба хаагчид зэрэг нийгмийн бүхий л бүлгийн төлөөлөл хамрагдаж, өөрсдийн хэрэгцээнд нийцсэн мэдлэг, ур чадварыг эзэмшиж байна.

Сургалтууд нь оролцогч бүрт шууд хэрэгжих практик мэдлэг олгож байгаагаараа онцлог. Тухайлбал, төрийн албан хаагчид хиймэл оюун ухаан болон өгөгдөлд суурилсан шийдвэр гаргалтыг үйл ажиллагаандаа нэвтрүүлэх арга барилд суралцаж байгаа бол иргэд, ахмад настнууд цахим орчинд өөрийгөө болон гэр бүлээ хамгаалах, залилан, кибер эрсдлээс урьдчилан сэргийлэх мэдлэг эзэмшиж байна.

Харин сурагчид, залуусын хувьд кодчилол, хиймэл оюун ухааны анхан шатны ойлголтыг бодит дадлага, хакатон хэлбэрээр суралцаж, багаар ажиллах, асуудал шийдвэрлэх чадвараа хөгжүүлж буй нь ирээдүйн мэргэжил сонголтод нь чухал нөлөө үзүүлэхээр байна.

Мөн хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдэд зориулсан сургалтаар цахим орчны хүртээмж, мэдээлэлд тэгш хамрагдах боломжийг нэмэгдүүлэхэд чиглэсэн агуулгыг түлхүү хүргэж байгаа нь энэ удаагийн арга хэмжээний нэг чухал онцлог болж байна.

Энэхүү олон талт сургалтууд нь зөвхөн мэдлэг олгохоос гадна иргэдийн хандлагыг өөрчилж, “цаасан” сэтгэлгээнээс “цахим” хэрэглээнд шилжих бодит өөрчлөлтийг эхлүүлж буйгаараа ач холбогдолтой юм.

Дорноговь аймгаас эхэлсэн энэхүү санаачилга цаашид орон даяар өргөжин, иргэн бүр цахим орчинд аюулгүй, идэвхтэй оролцдог, мэдлэгтэй хэрэглэгч болох суурийг тавьж байна.

Дорноговь аймагт цэгцрэх хөдөлгөөн өрнүүлж буйд иргэд талархал илэрхийлээд, олон салбарт бугшсан авлига, газрын маргаан, хариуцлагагүй уул уурхайг цэгцэлж өгөхийг Ерөнхий сайд Г.Занданшатараас хүслээ. Тус аймгийн Мандах суманд ноос, ноолуур үнэгүйдэж, малын өвчлөл ихэсжээ. Үүнээс болж малчдын орлого буурсан. Шалтгааныг нь нутгийн иргэд хариуцлагагүй уул уурхайтай холбоотой гэж үзэж байна.

Эрүүл мэндийн даатгалын сангийн санхүүжилт тасалдсанаас өрийн гинжин хэлхээ үүссэн нь эрүүл мэндийн үйлчилгээг доголдуулах хэмжээнд хүрсэн талаар тэд ярив. Эрүүл мэндийн даатгалын санд үүссэн асуудлыг шалгах ажлын хэсэг байгуулсан Ерөнхий сайдын шийдвэрийг сайшаагаад, хамгийн гол нь бодит үр дүн гаргаж, цэгцлэх ёстой гэж байр сууриа илэрхийллээ. Даланжаргалан, Өргөн сумдын эмнэлэг туулах чадвар сайтай машингүйн улмаас алсын дуудлагад цаг алдах зэргээр тусламж үйлчилгээ нь саатаж байна. Засгийн газрын тэргүүн энэ асуудлыг шийдвэрлэж, сумдад тээврийн хэрэгсэл олгохоор боллоо. 

Дорноговь аймаг 1.6 сая малтай. Харин аймгийн хэмжээнд малын эмч 26 байгаад дүгнэлт хийж, бодлогын дэмжлэг үзүүлэхийг хүсэв. Татварын ачааллаас болж мал эмнэлгийн чиглэлээр үйл ажиллагаа эрхэлж буй аж ахуйн нэгжүүд бэхжиж чадахгүй байна гэж үзэж байгаагаа илэрхийллээ. Дорноговь аймаг 72 мянга гаруй хүн амтай. Тус аймаг улсаас татаас авдаггүй цөөн аймгийн нэг. Өнгөрсөн онд улсын төсөвт 166.5 тэрбум төгрөгийн орлого төвлөрүүлжээ.

2004 оноос хойш үйл ажиллагаа явуулж буй тус бүсэд 104 аж ахуйн нэгж бүртгэлтэй ч ердөө 15 нь үйл ажиллагаа идэвхтэй явуулж байна. Чөлөөт бүсэд өдөрт дунджаар 400 гаруй хүн, 600 гаруй тээврийн хэрэгсэл зорчиж байгаа юм байна. 2025 онд 3.6 сая ам.долларын борлуулалт хийжээ.

2011-2017 онд БНХАУ-ын хөнгөлөлттэй зээлээр дулааны станц, бохир ус цэвэршүүлэх байгууламж, тэдгээрийн шугам сүлжээ зэрэг дөрвөн багц бүтээн байгуулалт хийжээ. Гэвч уг бүтээн байгуулалтын туршилт, тохируулгыг хэн, хэзээ хийх нь тодорхойгүй байгаа учраас ашиглаж чадалгүй 9 жилийн нүүрийг үзэж байгаа талаар чөлөөт бүсийн удирдлагууд танилцуулав.

Хэрэв суурилагдсан дэд бүтцээ ашиглавал зардал хэмнэх, иргэд, аж ахуйн нэгжүүд тохилог таатай орчинд үйл ажиллагаа явуулах боломж бүрдэх юм. Өнөөдөр чөлөөт бүсэд аж ахуйн нэгжүүд дулаанаа цахилгаанаар шийдэж байгаа юм байна.

Ерөнхий сайд Г.Занданшатар чөлөөт бүсийн үйл ажиллагаа хангалтгүй байгаад дүгнэлт хийж, олон улсын туршлага, бүс нутгийн онцлог, давуу талд нийцүүлсэн стратеги, төлөвлөлт хийхийг тус бүсийн удирдлагад үүрэг болгов.

Хүйтний эрч чангарч байгаа хэдий ч гол мөрөн, нуур цөөрмийн нийт уртын дагуух мөсний зузаан харилцан адилгүй байгаа тухай мэргэжлийн байгууллагууд анхаарууллаа. Түүнчлэн иргэд, тээврийн хэрэгслийн жолооч нар анхаарал болгоомжтой зорчих, цаг хожих, зам товчлох зэргээр нуурын мөсөн дээгүүр явах, авто тээвэр хийхгүй байх, бага насны хүүхдийг нуурын мөсөн дээр тоглуулахгүй байх, аж ахуйн нэгж, байгууллагууд амралт зугаалгын арга хэмжээ зохион байгуулахгүй байж, тохиолдож болзошгүй эрсдэлээс урьдчилан сэргийлэхийг уриаллаа.

https://eguur.mn/642629/

-Зуны сар шувтарч байна. Өвөлжилтийн бэлтгэлийн хангах хариуцлагатай цаг үе тулж ирсэн. Засгийн газар хоёр сарын өмнө байгуулагдаад эхний хуралдаанаараа өвөлжилтийн бэлтгэл хангах үүрэг, чиглэлийг холбогдох сайд, аймаг, нийслэлийн засаг даргад өгсөн. Гантай аймаг цөөнгүй байна. Хатуухан авал болохыг сануулсаар байна. Өнөөдөр гэнэтийн шуурхай хуралдаан зарлаж, шалгаж байна гэж ойлгож болно.

Нэн тэргүүнд нөөцийн тогтвортой байдалд онцгой анхаарах шаардлагатай байна. Гантай, зудын эрсдэлтэй аймгуудад мах бэлтгэлтийг оновчтой зохион байгуулах шаардлагатай. ОХУ-аас нийлүүлэх шатахууны үнэ өсөх, хангамж тогтворгүй болох эрсдэлтэй байгаа. Ангарскийн үйлдвэр засварт орно. Цаанаас татахад тээврийн зардал нэмэгдэнэ.

Цэцэрлэг, сургууль хоёр долоо хоногийн дараа эхэллээ. Бэлтгэл ажлыг сайтар хангах шаардлагатай. Үргэлжлүүлээд утааны асуудал эхэлнэ. Ханиад томууны хүндрэлийг хэрхэн бодитой бууруулах, эрсдэлээс сэргийлэх талаар холбогдох байгууллагын бэлтгэлийг өнөөдөр сонсоно.

-Долоодугаар сард гангийн үнэлгээг эхний байдлаар гаргасан. Энэ үнэлгээгээр 330 гаруй сумын 220 гаруй нь өндөр хуурайшилттай буюу гантай байна. Ургамлын гарц тааруу, малын тарга тэвээрэг тааруу байна. Тухайлбал, Өвөрхангай, Баян-Өлгий, Өмнөговь, Дорноговь аймгууд их эрсдэлтэй гэж гарсан. Увс, Завхан, Архангай, Баянхонгор, Төв, Дундговь, Дархан, Сэлэнгэ, Хэнтий зэрэг аймгууд дунд түүнээс дээш эрсдэлтэй. Булган, Хөвсгөл, Орхон аймгууд харьцангуй гайгүй. Гэхдээ эрсдэлүүд байна.

60-70 орчим хувьд нь өвөлжилт хүндрэх эрсдэлтэй гэж мэргэжлийн байгууллагууд дүгнэсэн. Аймаг, орон нутгийн штабуудад дүгнэлтээ хүргүүлсэн. УОК-ийн хуралдаанаар тодорхой үүрэг даалгавар өгсөн. Өвс тэжээлийн бэлтгэл хангах, бусад аймгуудаас хадлангаа хангах. Мах бэлтгэл, малын тэжээл үйлдвэрлэлийн чиглэлд анхаарах. Малын тоо толгойг сайтар тооцож, зүй бусаар хоргодохоос урьдчилан сэргийлэх, эдийн засгийн эргэлтэд оруулах. Отор нүүдлийн бүс нутгийн тооцоо судалгааг хийх, бэлчээрийн маргаан мэтгэлцээн гаргахгүй байх. Зудын эрсдэлийг олон нийтэд хүргэх давтамжийг нэмэгдүүлнэ. Мөн нийслэлийн айл өрхүүдийн түлш, түлээний нөөцийг нэмэгдүүлэх. Дизель түлш, бензин шатахууны нийлүүлэлтийг нэмэгдүүлэх. Татан авалтыг аж ахуй нэгжүүдтэй хамтран хийх. Бодлогын дэмжлэг үзүүлэх шаардлагатай гэв.

Өнөөдрийн байдлаар хөдөлмөр эрхлэлтийн нийтлэг үйлчилгээ, хөдөлмөрт бэлтгэх, сургах, хөгжлийн бэрхшээлтэй хүний хөдөлмөр эрхлэлтийн дэмжих, түр ажлын байраар хангах зэрэг төсөл хөтөлбөрт 287 хүнийг хамруулж, хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих сангаас 584 сая төгрөг зарцуулаад байна.

2021 оноос иргэдийг ажилд зуучлах, малжуулах хөтөлбөр, мэргэжил олгох сургалтад хамруулах зэрэг арга хэмжээ авч ажилласнаар Хүнсний эрхийн бичгийн үйлчилгээ авах иргэдийн тоо 634-өөс 129 хүртэл багасжээ.

Дорноговь аймгийн Замын-Үүд, Сайншанд сумдаас бусад 12 сум өнөөдөр хүнсний эрхийн бичгийн үйлчилгээнээс татгалзсан сайхан мэдээтэй. Мөн хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхдийн өдөр өнжүүлэх төвийг тохижуулж өөрийн байранд нээж үйл ажиллагааг нь тогтмолжуулаад байна.

Эх сурвалж: Гэр бүл, хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын яам

Уг хэрэгт тус аймгийн цагдаагийн газрын алба хаагчид алдагдсан эд зүйлийг эрэн сурвалжлах, гэмт хэрэг үйлдсэн этгээдүүдийг олж тогтоох зорилгоор эрэн сурвалжлах ажиллагааг шуурхай зохион байгуулж, тус хэргийг үйлдсэн байж болзошгүй Ү, Ж нарыг Улаанбаатар хотын Баянзүрх дүүргийн нутаг дэвсгэрээс баривчилж, алдагдсан эд зүйлийг хураан авч, мөрдөн шалгах ажиллагааг үргэлжлүүлж байна.

Амар хялбар аргаар их хэмжээний мөнгө олох зорилготой этгээдүүдийн үйлдэл олширч байх тул худалдаа үйлчилгээний чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг иргэд та бүхэн харуул хамгаалалтаа сайжруулахыг цагдаагийн байгууллагаас анхааруулж байна.

Өнөөдөр: Төв, Дундговийн зүүн, Хэнтийн өмнөд хэсэг, Дорнодын нутгаар цасан шуурга шуурна.

Өнөөдөр: Дундговь, Өмнөговь, Дорноговь, Сүхбаатарын нутгаар салхи секундэд 18-20 метр, зарим үед секундэд 24 метрийг давж ширүүсэж, хүчтэй салхилна.

11-нд нутгийн зүүн хагаст, 12-нд зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас, цас орж, цасан шуурга шуурч, хүйтэрч, нутгийн өмнөд хэсгээр хүчтэй салхи, шороон шуурга шуурч үзэгдэх орчин хязгаарлагдаж, зам, даваа гүвээнд халтиргаа гулгаа үүсэхийг онцгойлон анхааруулж байна.

Өнөөдөр 20 цаг хүртэлх цаг агаарын урьдчилсан мэдээ:

Нутгийн баруун хэсгээр солигдмол үүлтэй, бусад нутгаар үүлэрхэг. Төв, говийн аймгуудын нутгийн зүүн хэсэг, зүүн аймгуудын ихэнх нутгаар бороо, нойтон цас, цас орж, цасан шуурга шуурна.

Салхи ихэнх нутгаар баруун хойноос секундэд 8-13 метр, говь, тал, хээрийн нутгаар секундэд 18-20 метр, зарим үед секундэд 24 метрийг давж, шороон шуурга шуурна.

Ихэнх нутгаар хүйтэрч Хэнтийн уулархаг нутаг, Хангайн нурууны ар, өвөр бэл, Орхон, Сэлэнгэ, Хараа, Ерөө, Туул, Тэрэлж, Хэрлэн голын хөндий, говийн бүс нутгийн хойд хэсгээр -2...-7 градус хүйтэн, Алтайн уулархаг нутаг, Халх голын сав газраар +6...+11 градус, Монгол-Алтайн уулархаг нутаг, Их нууруудын хотгор, Алтайн өвөр говиор +12...+17 градус дулаан, бусад нутгаар 0...+5 градус дулаан байна.

УЛААНБААТАР ОРЧМООР: Үүлэрхэг. Ялимгүй хур тунадас орж, явган шуурга шуурна. Салхи баруун хойноос секундэд 7-12 метр, зарим үед секундэд 14-16 метр хүрч ширүүснэ. Хүйтэрч -4…-6 градус хүйтэн байна.

БАГАНУУР ОРЧМООР: Үүлэрхэг. Ялимгүй цас орж, цасан шуурга шуурна. Салхи баруун хойноос секундэд 7-12 метр, зарим үед секундэд 15-17 метр хүрч ширүүснэ. Хүйтэрч -2…-4 градус хүйтэн байна.

ТЭРЭЛЖ ОРЧМООР: Үүлэрхэг. Цас орж, цасан шуурга шуурна. Салхи баруун хойноос секундэд 7-12 метр, зарим үед секундэд 14-16 метр хүрч ширүүснэ. Хүйтэрч -4…-6 градус хүйтэн байна.

Салхи: Шөнөдөө нутгийн зүүн өмнөд хэсгээр баруун өмнөөс хойш эргэж, бусад нутгаар баруун хойноос секундэд 8-13 метр, говь, тал, хээрийн нутгаар секундэд 18-20 метр, зарим үед секундэд 24 метрийг давж, шороон шуурга шуурна.