Уулзалтын үеэр Монгол Ардын Намын сүүлийн 10 жилийн хугацаанд хэрэгжүүлсэн бодлого, нийгэм, эдийн засгийн өсөлт, гадаад хамтын ажиллагааны үр дүн, намын шинэчлэлийн хүрээнд хэрэгжүүлж буй E4 стратеги, ENAM 3.0 цахим системийн талаар мэдээлэл хүргэж, гишүүдийн санал хүсэлт, байр суурийг сонсов.

Намын гишүүдийн зүгээс намын анхан шатны байгууллагын үйл ажиллагааг улам бэхжүүлж, гишүүдийн оролцоо, идэвх санаачилгыг нэмэгдүүлэхэд МАН-ын дарга Н.Учралын дэвшүүлсэн E4 стратеги чухал ач холбогдолтойг онцолж, намын бодлого, үйл ажиллагаа цаг үеийн шаардлагад нийцүүлэн шинэчлэгдэж байгааг сайшаан дэмжиж байгаагаа илэрхийллээ.

Мөн уулзалтын үеэр орон нутгийн хөгжил, намын байгууллагын үйл ажиллагааг идэвхжүүлэх, гишүүдийн оролцоог нэмэгдүүлэх чиглэлээр санал солилцож, цаашид хамтран хэрэгжүүлэх ажлын талаар нээлттэй хэлэлцүүлэг өрнүүлэв.

Дорноговь аймгийн Эрдэнэ сумын Монгол Ардын Намын хороо нь дөрвөн жил дараалан аймгийн шилдэг сумын намын хороогоор шалгарсан амжилттай хамт олон бөгөөд намын анхан шатны байгууллагын сайн туршлагыг түгээн ажиллаж байна.

-Манай дүү ажлынхантайгаа “Хөгжилтэй аялал” компаниар зуучлуулж, Манжуур-Хайлаар чиглэлд явсан. Аялалд нь Дорноговийн 37 багш явсан юм билээ. Өнгөрсөн долоо хоногт буюу 16-нд хотод цуглараад явцгаасан. Хөтөлбөрийн дагуу 17-ноос эхлэн тав хоногийн хугацаанд аялал нь дууссан. Ингээд 22-нд наашаа гарна гэж ярьж байсан юм. Гэтэл “Хөгжилтэй аялал” компани буудал, хоолны мөнгөө өнөөх газарт нь төлөөгүй учраас “гаргахгүй” гэсэн асуудал үүссэн юм билээ. “Төлбөрөө төлсний дараа та нарыг явуулна” гэж хэлсэн гэсэн. Багш нарын хувьд аяллын мөнгөө 100 хувь төлсөн байгаа шүү дээ. Менежер эмэгтэй нь дөнгөж ажилд ороод л маргааш нь багш нартай явчихсан учраас “Би энэ асуудлыг мэдэхгүй” гэж хэлсэн гэсэн. Ингээд захирал нь ч утсаа авахгүй, буудалд нь хоёр хоног гарч чадахгүй байсаар өнөөдөр (өчигдөр) наашаа гарах шиг боллоо.

Учир нь цагдаа дуудсан юм билээ. Цагдаа нь “Энэ хүмүүст ямар ч буруу байхгүй. Хоёр байгууллагыг хооронд нь холбоод асуудлыг шийдүүлнэ. Энэ хүмүүсийг явуулах нь зүйтэй. Автобус бэлдэж өгөөд, та нарыг хил рүү явуулъя” гэж хэлсэн тухай ярьж байсан. Одоо бол утаснууд нь холбогдохгүй байна. Тэгэхээр наашаа гарсан байх гэж бодоод байна.

-Нэг хүний 490 мянган төгрөгийн тооцоогоо явахаасаа өмнө захирлынх нь данс руу хийгээд аялалдаа гарсан гэсэн. Тэндээ очоод авах ёстой үйлчилгээнүүдээ авсан юм билээ. Гэтэл буцаад явах болтол төлбөр, тооцооны асуудал үүсээд хоёр хоног саатсан. Гэхдээ хоёр хоног гэдэг багш нарын хувьд чухал шүү дээ. Манай дүү өөрөө математикийн багш, арванхоёрдугаар анги хариуцдаг. Ялангуяа элсэлтийн шалгалт хаяанд тулсан энэ үед хүүхдүүддээ давтлага өгөх ёстой байтал хоёр хоногоор хойшилчихлоо гэж надад ярьж байсан. Нэг хүний 490 мянган төгрөгөөр 37 хүн гэхээр нийт 18 сая төгрөгөөс “Хөгжилтэй аялал” компани өөрсдөө хэдийг нь авч, үйлчилгээ үзүүлсэн компани хэдийг авдаг нь тодорхой байдаг байх. Гэтэл ийм асуудал үүссэнд гайхаж байна.

-Тийм гэсэн. “Хөгжилтэй аялал” компаниар зуучлуулж Хөх хот руу явсан 86 хүн тэндээ буудал ч байхгүй гудманд хоригдсон байгаа гэж сураг сонссон. Гэхдээ тэр талаар нь сайн мэдэхгүй байна. Энэ компани иргэдээс мөнгө авчихаад тухайн газартайгаа төлбөр, тооцоогоо дутуу хийдэг гэсэн хардлага бол төрж байна.

-”Хөгжилтэй аялал” компани маш их сурталчилгаа хийж, олон хүний итгэлийг хүлээсэн газар гэж ойлгож явсан. Гэтэл аяллын төлбөрөө бүрэн төлсөн хүмүүс харийн нутагт буудлын төлбөрийн асуудлаас болж хоёр хоног саатсан нь үнэхээр харамсалтай санагдсан. Ялангуяа багш нар амралтынхаа хугацааг ашиглаад хамт олноороо дурсамж бүтээе гэж явсан хүмүүс байгаа шүү дээ. Иргэдэд анхааруулж хэлэхэд, аяллын компаниудыг сайн судалж яваасай гэж хүсэх байна. Зөвхөн реклам сурталчилгаа, хямд үнэ харахаас гадна тухайн компанийн өмнөх үйлчлүүлэгчдийн сэтгэгдэл, санал хүсэлтийг нягталж үзэх хэрэгтэй юм шиг санагдаж байна. Мөн гэрээ байгуулж байгаа бол ямар үйлчилгээ үзүүлэх, ямар нөхцөлд хариуцлага хүлээх талаар сайн судлах хэрэгтэй. Ер нь аяллын компаниудыг сайн судалж, гэрээ хийж явахгүй бол эрсдэл хаана ч байдаг. Зуны гурван сард хамт олноороо төлөвлөж, гоё дурсамж бүтээх гээд явж байгаа хүмүүст ийм зүйл тохиолдвол онцгүй мэдрэмж төрөх нь ойлгомжтой.

-Тэр хэд өөрсдөө Дорноговь аймгийн цагдаад хандсан гэсэн. Мөн тэндхийн буюу Хятадын цагдаад хандсан гэсэн. Буудлаас гаргахгүй нэг хонолоо гэхээр нь би өчигдөр (уржигдар) оффис дээр нь очтол хүн байгаагүй. Лавлах утаснууд руу нь залгасан ч аваагүй. Фэйсбүүк хуудас руу нь хүртэл бичсэн. Ямар нэгэн хариу өгөөгүй. Тэндхийн цагдаа нь л “Буудлын төлбөр тооцооноос болж энэ хүмүүсийг барьцаалж болохгүй. Ноцтой асуудал. Энэ компанитай чинь бид учрыг нь олж өгнө” гээд “Галыг өөр дээрээ аваад” явуулсан шиг байна. Төлбөр тооцооны асуудал нь шийдэгдээгүй байгаа гэсэн үг.

 

 

Энэ дагуу Төрийн нарийн бичгийн даргын 2026 оны 06 дугаар сарын 15-ны өдрийн “Үнэлгээний баг байгуулах тухай” А/180 дугаар тушаалаар байгуулагдсан Хяналт-шинжилгээ, үнэлгээ, дотоод аудитын газрын дарга Б.Буяннэмэхээр ахлуулсан үнэлгээний баг болон Ойн газрын ажлын хэсэг 2026 оны 06 дугаар сарын 19-ний өдрөөс Сэлэнгэ аймагт ажиллаж байна.

Уг үнэлгээ нь “Тэрбум мод” үндэсний хөдөлгөөнийг эрчимжүүлэх, ойгоор бүрхэгдсэн талбайн хэмжээг нийт газар нутгийн 8.8 хувьд хүргэх зорилтын хэрэгжилтийн явц, үр дүнг үнэлж, цаашид хэрэгжүүлэх арга хэмжээг тодорхойлоход чиглэж байгаа юм.

Ажлын хэсгийг хүлээн авч уулзсан Сэлэнгэ аймгийн Засаг дарга Н.Лхагвадорж батлагдсан ажлын даалгавар, удирдамжийн хүрээнд хамтран ажиллаж, шаардлагатай дэмжлэг үзүүлэхээ илэрхийллээ.

Бодлогын явцын үнэлгээний хүрээнд “Тэрбум мод” үндэсний хөдөлгөөний хүрээнд хэрэгжүүлсэн ойжуулалт, ой нөхөн сэргээлт, үрслэг бэлтгэл, усалгаа, арчилгаа, амьдралтын хяналтын ажлын хэрэгжилтэд үнэлгээ хийж, Сэлэнгэ аймгийн Засаг даргын Тамгын газар, Байгаль орчны газар, сумдын Засаг даргын Тамгын газар, мэргэжлийн байгууллага, аж ахуйн нэгж, иргэдтэй зорилтот уулзалт зохион байгуулна.

Мөн бодит хэрэгжилт, дунд хугацааны үр нөлөөг тодорхойлж, цаашид хэрэгжилтийг сайжруулахад чиглэсэн нотолгоонд суурилсан, хэрэгжих боломжтой зөвлөмж боловсруулах юм гэж Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яамнаас мэдээллээ.

Энэхүү төсөл нь аймаг бүрийн түүх, бахархлыг шингээсэн магтаал дууг шинээр туурвиж, тухайн орон нутгийн авьяаслаг хүүхдүүдтэй хамтран олон нийтэд хүргэх зорилготой юм. Төслийн анхны уран бүтээл болох "Дорноговийн магтаал"-д тус аймгийн 500 гаруй авьяаслаг хүүхэд багачууд оролцсон байна. Хөгжмийн зохиолч Б.Эрдэнэбатын зүгээс цаашид 21 аймгийг бүгдийг нь тойрч, нутгийн өв соёлыг шингээсэн уран бүтээлүүдийг үргэлжлүүлэн хийхээр төлөвлөж байгаа юм байна.

Гэмт хэргийн улмаас зургаан хүний амь нас хохирч, найман хүн хүнд, 10 хүн хүндэвтэр, нэг хүнд хөнгөн хохирол учирчээ.

Зам тээврийн осолд орсон хүүхдийн насны байдлаар нь авч үзвэл 15-17 насны эрэгтэй хүүхдүүд байсан бөгөөд эдгээр хүүхдүүдээс нэг хүүхэд согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодож зам тээврийн осол гаргасан байна.

Шүүхээр ял шийтгэл оногдуулсан байдлыг авч үзвэл:

Осол гарах болсон шалтгаан нөхцөл нь эцэг, эхчүүд автомашиныхаа түлхүүрийг ил орхидог хүүхдүүддээ тавих хараа хяналт хангалтгүй. Мөн хүүхдүүд энэ талын мэдлэг дутмаг зэргээс болсон гэж үзжээ.

Насанд хүрээгүй хүүхэд жолоодох эрхгүйгээр тээврийн хэрэгсэл жолоодсон зөрчил 2023 онд 736, 2024 онд 917, 2025 онд 2007 бүртгэгдсэн байна. Харин 2026 оны эхний гурван сарын байдлаар жолоодох эрхгүйгээр тээврийн хэрэгсэл жолоодсон зөрчилд холбогдсон 446 хүүхдэд шийтгэл ногдуулжээ.

Эдгээр зөрчлийн 68,4 хувь орон нутагт үйлдсэн байна. Иймээс иргэд хүүхдээ тавих хараа хяналтаа сайжруулж, насанд хүрээгүй хүүхдээр тээврийн хэрэгсэл жолоодох нөхцөл боломж олгохгүй байх, үүсэх нөхцөл байдлын үр дагаврыг тайлбарлаж өгөхийг прокурорын байгууллагаас анхааруулж байна.

Дээрх  гал түймэрт урьдчилсан байдлаар ойн 708 га, хээрийн 507.437 га, нийт 508.145 га талбай өртсөн байна.

Түймэр унтраах ажиллагаанд Онцгой байдлын байгууллага, Хил хамгаалах байгууллага, Цагдаагийн байгууллага болон орон нутгийн нийт 2452 хүн, 405 автомашинтайгаар оролцлоо.

Малын төрлөөр авч үзвэл адуу 5.4 сая, үхэр 5.1 сая, хонь 23.2 сая, ямаа 23.9 сая, тэмээ 0.5 сая толгойд хүрсэн байна. Үүнээс адуу, үхэр, ямаа, тэмээний тоо өссөн бол хонины тоо 628.7 мянган толгойгоор буурсан үзүүлэлттэй байна.

Нийт мал сүргийн бүтцэд хонь 41.1 хувь, ямаа 39.9 хувь, үхэр 9.4 хувь, адуу 8.8 хувь, тэмээ 0.9 хувийг тус тус эзэлж байна. 1990 онтой харьцуулахад ямааны эзлэх хувь 20.8 нэгжээр өсөж, хонины эзлэх хувь 15.1 нэгжээр буурсан нь сүргийн бүтцэд өөрчлөлт гарч байгааг илтгэж байна.

Аймаг, нийслэлээр авч үзвэл Хөвсгөл аймаг 5.3 сая толгой малаар тэргүүлж, Өвөрхангай (5.1 сая), Архангай (4.4 сая), Баянхонгор (4.2 сая), Төв (4.1 сая) аймгууд удаалж байна.

 

 

 

-Адууны тоогоор Архангай (492.6 мянга), Төв (490.4 мянга), Дорнод (462.8 мянга) аймгууд тэргүүлж байна.

-Үхрийн тоогоор Архангай (745.1 мянга), Хөвсгөл (670.2 мянга), Өвөрхангай (412.2 мянга) аймгууд тэргүүлж байна.

- Тэмээний тоогоор Өмнөговь аймаг (155.9 мянга) тэргүүлж байна.

- Хонины тоогоор Өвөрхангай (2360.4 мянга), Хөвсгөл (2258.3 мянга) аймгууд өндөр үзүүлэлттэй байна.

- Ямааны тоогоор Баянхонгор (2493.9 мянга), Хөвсгөл (1980.2 мянга), Говь-Алтай (1863.0 мянга) аймгууд тэргүүлж байна.

Сумын түвшинд авч үзвэл Хэнтий аймгийн Өмнөдэлгэр сум (532.1 мянга), Дундговь аймгийн Эрдэнэдалай сум (492.9 мянга), Хөвсгөл аймгийн Цагаан-Уул сум (410.7 мянга), Хэнтий аймгийн Хэрлэн сум (391.9 мянга), Баянхонгор аймгийн Баянцагаан сум (391.7 мянга) малын тоогоороо тэргүүлж байна.

Мал төллөлтийн хувьд 2025 онд оны эхний хээлтэгч 26.7 сая толгой малаас 22.4 сая нь төллөж, төллөлтийн хувь 84.0 хувьтай гарсан нь өмнөх оноос 20.4 нэгжээр өссөн үзүүлэлт юм. Төрлөөр нь авч үзвэл гүүний төллөлт 78.5 хувь, үнээ 81.0 хувь, ингэ 53.1 хувь, эм хонь 86.3 хувь, эм ямаа 83.5 хувь байна.

Төллөлтийн хувь өмнөх оноос гүүнийх 17.2 нэгж, үнээнийх 12.6 нэгж, ингэнийх 10.4 нэгж, эм хониных 20.6 нэгж, эм ямааных 22.8 нэгжээр тус тус өссөн байна.

Бөмбөг олдсон газраас 450 метрийн радиус дотор амьдардаг Коломбес дүүргийн мянга мянган оршин суугчдад орон нутгийн цагаар Ням гарагийн 13:00 цаг гэхэд гэрээ орхин явсан байх хугацаа өгсөн байна.

Мэргэжилтнүүд бөмбөгний тэслэгчийг салгаж чадаагүй тул өндөр хяналтын дор дэлбэлж устгахаар болжээ.

Дэлбэлэлт 15:20 цагт амжилттай зохион байгуулагдаж, 16:00 цаг гэхэд нүүлгэн шилжүүлэх арга хэмжээг цуцалсан байна.

Уг бөмбөг дөрөвдүгээр сарын 10-ны өдөр Шампарон гудамжинд явагдаж буй барилгын ажлын талбайгаас илэрч байжээ.

Хотын эрх баригчид өнгөрсөн хугацаанд уг газрыг хамгаалалтад авч, бөмбөгийг аюулгүй болгох ажлын бэлтгэлийг хангасан байна.

Нүүлгэн шилжүүлэлтийг хэрэгжүүлэхэд бараг 800 цагдаагийн ажилтан оролцжээ. 450 метрээс гадна нэг километрийн тойрог дотор амьдардаг иргэдэд гэртээ байхыг зөвшөөрсөн ч гадаа гарахыг нь хориглосон байна.

Нүүлгэн шилжүүлэлтэд хамрагдсан хүмүүсийг тусгай хоргодох байруудад байрлуулж, эмзэг бүлгийн хүмүүст эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээ үзүүлжээ.

Дайн эхэлснээс хойш 86 жил өнгөрсөн ч Европ даяар тэсрээгүй бөмбөгнүүд олдсоор байна. Тэдгээрийн ихэнх нь хот суурин газруудад барилгын ажлын үеэр олддог. Сүүлийн жилүүдэд Лондон хот даяар хэдэн арван ийм бөмбөг олдож, нэг тохиолдолд нисэх онгоцны буудлыг түр хаахад хүрч байв.

Өнгөрсөн онд Парисын Гаре ду Норд төмөр замын өртөөнд барилгын ажлын үеэр 500 кг бөмбөг олдсоныг бас аюулгүй болгох арга хэмжээ авсан юм.

 

Эх сурвалж: BBC

Гаалийн газрын нэр бүхий албан тушаалтнууд болон гаалийн бүрдүүлэлт хийдэг этгээдүүд нь Эрүүгийн хуулийн 22.1, 22.4-т заасан эрх мэдэл, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж, бусдаас их хэмжээний хахууль авсан гэмт хэргийг бүлэглэн үйлдсэн байж болзошгүй үйлдэлд Авлигатай тэмцэх газрын мөрдөгч нар Дорноговь аймгийн Сайншанд сум, Гаалийн ерөнхий газрын харьяа Замын-Үүд дэх Гаалийн газарт мөрдөн шалгах ажиллагааг хоёр дахь өдрөө үргэлжлүүлэн явуулж байна.  

Дээрх хүүхдүүдээс 3 нь мотоцикл, 18 нь автомашин жолоодож замын хөдөлгөөнд оролцож байхдаа осол гаргаснаас нэг нь согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн байжээ. Шүүхээс 5 хүүхдэд хорих ял, 2 хүүхдэд зорчих эрх хязгаарлах ял, 11 хүүхдэд ял оногдуулахгүйгээр тэнсэж, зан үйлээ засах хүмүүжлийн чанартай албадлагын арга хэмжээ авсан бол 3 хүүхдийг эрүүгийн хариуцлагаас чөлөөлжээ.

Замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлын тухай хуульд зааснаар 18 насанд хүрсэн, тухайн ангиллын тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрх бүхий шалгалтад тэнцсэн, жолоодох эрхийн үнэмлэхтэй иргэн тээврийн хэрэгсэл жолоодон хөдөлгөөнд оролцох эрхтэй. Гэтэл насанд хүрээгүй хүүхдүүд тээврийн хэрэгсэл жолоодон зам тээврийн осол гаргаж, өөрсдийн болон бусдын амь нас, эрүүл мэндэд хохирол учруулж, шүүхээс эрүүгийн хариуцлага хүлээж байгаа явдал жил бүр нэмэгдэж байна.

Насанд хүрээгүй хүүхдүүдийн үйлдсэн зам тээврийн ослын хэргийн 13 буюу 61.9 хувь нь шөнийн цагаар гарчээ. Эцэг эхчүүд тээврийн хэрэгслийн түлхүүрээ ил задгай тавьдаг, хүүхдэдээ тавих хараа хяналт сул, жолоодох эрхгүйгээр тээврийн хэрэгсэл жолоодсоноос үүсэж болох хор уршиг, эрх зүйн үр дагаврын талаар хүүхдүүдээ ойлголт өгдөггүй, энэ талаарх хүүхдүүдийн мэдлэг дутмаг зэрэг байдал нь энэ төрлийн гэмт хэрэг гарах шалтгаан болж байна.

Иймд эцэг эх, асран хамгаалагч та бүхэн насанд хүрээгүй хүүхдийн бие бялдар, оюун ухаан гүйцэд төлөвшөөгүйг анхааралдаа авч, тэдэнд тавих анхаарал халамж, хараа хяналтаа сайжруулж, Хүүхэд хамгааллын тухай хуульд заасан хүүхдийн эрхийг хамгаалах, гэмт хэрэг, зөрчилд үйлдэхээс урьдчилан сэргийлэх үүргээ биелүүлэхийг прокурорын байгууллагаас зөвлөж байна.